You’re viewing a version of this story optimized for slow connections. To see the full story click here.

ΞΑΝΑΖΩΝΤΑΝΕΥΟΝΤΑΣ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ - ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ

Story by News247 GR June 10th, 2017
Ο φακός του News 24/7 ακολουθεί μια ομάδα νεαρών μαθητών καθώς ανακαλύπτουν την ιστορία του εγκαταλελειμμένου εργοστασίου Λιπασμάτων Δραπετσώνας όπου εργάστηκαν οι παππούδες και οι προπαππούδες τους.
Ένα φωτογραφικό οδοιπορικό στη θρυλική βιομηχανική περιοχή που καθόρισε επί έναν αιώνα τη ζωή της πόλης.


ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΜΑΝΟΣ ΦΡΑΓΚΙΟΥΔΑΚΗΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΝΙΚΟΣ ΛΥΜΠΕΡΤΑΣ / SOOC

IMG_8164.jpg
IMG_8184.jpg

Το ραντεβού των μαθητών από το 27ο Δημοτικό Σχολείο Πειραιά, το 3ο και το 4ο Δημοτικό Δραπετσώνας δόθηκε την Παρασκευή στο Πάρκο της Εργατιάς, στην περιοχή του ιστορικού Εργοστασίου Λιπασμάτων της Δραπετσώνας. Στόχος οι νεαροί να έρθουν σε επαφή με το παρελθόν και το παρόν της πάλαι ποτέ μεγαλύτερης βιομηχανικής ζώνης της Ελλάδας, όπου λειτούργησε επί έναν αιώνα το εγκαταλελειμμένο πλέον εργοστάσιο, παίζοντας έναν κομβικό ρόλο για την πόλη.

Στο πλαίσιο εκπαιδευτικής δράσης που συντονίστηκε από την Ελένη Κυραμαργιού, τα παιδιά έπαιξαν παιχνίδια σχεδιασμένα από την ομάδα “Από το μηδέν στο Άπειρο”, βασισμένα σε πληροφορίες για το εργοστάσιο και το πώς αυτό είναι συνυφασμένο με τη Δραπετσώνα. “Είχαμε ήδη μοιραστεί αυτές τις πληροφορίες με τα παιδιά στα σχολεία τους και πλέον με το παιχνίδι μαθαίνουν με έναν τρόπο την ιστορία της πόλης και των οικογενειών τους, αφού οι παππούδες και οι προπαππούδες τους δουλεύανε στο εργοστάσιο αυτό”, εξήγησε στο News 24/7 η κυρία Κυραμαργιού, ιστορικός στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Οι νεαροί μαθητές βρέθηκαν στην ιστορική βιομηχανική περιοχή στο πλαίσιο της πλατφόρμας δράσεων “Γεφυρώνοντας τις διαφορετικότητες” που συντονίζεται από το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. “Είναι μια πλατφόρμα καλλιτεχνικών, πολιτιστικών και εκπαιδευτικών δράσεων που γίνονται σε διάφορους δημόσιους χώρους της πόλης του Πειραιά με σκοπό να παράξουν ένα αποτέλεσμα: την εμπλοκή των πολιτών. Οι καλλιτέχνες συντονίζουν τις δράσεις αλλά αυτές πραγματοποιούνται από τους πολίτες” εξήγησε στο News 24/7 o Χρήστος Χρυσανθόπουλος, βοηθός του καλλιτεχνικού διευθυντή στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

IMG_8197.jpg
IMG_8335.jpg
IMG_8242.jpg
IMG_8201.jpg
IMG_8204.jpg
IMG_8381.jpg
IMG_8282.jpg
IMG_8402.jpg
IMG_8499.jpg
IMG_8536 copy.jpg
640 στρέμματα, 110 βιομηχανικές μονάδες, 90 χρόνια ιστορίας

Η περιοχή του εργοστασίου των Λιπασμάτων της Δραπετσώνας, ήταν η μεγαλύτερη βιομηχανική ζώνη της Ελλάδας τον 20ο αιώνα. Το 1909, ο χημικός Νικόλαος Κανελλόπουλος, άνοιξε το εργοστάσιο στο οποίο για σχεδόν 90 χρόνια έμελλε να εργαστεί το μεγαλύτερο μέρος του εργατικά ενεργού πληθυσμού της πόλης. Σε μια έκταση 640 στρεμμάτων, χτίστηκαν περίπου 110 βιομηχανικές μονάδες, με κεντρική τη μεγάλη μονάδα των Λιπασμάτων αλλά και με μονάδες που έφτιαχναν τσιμέντο, γυαλί, μονάδες υδροχλωρικού οξέος, αμμωνίας, αποθήκες και ταινιόδρομους.

Η ιστορική περιοχή της Δραπετσώνας, που φιλοξένησε τους πρόσφυγες και τους μεγάλους ρεμπέτες, τον Βαμβακάρη, τον Μπάτη, τον Παγιουμτζη και τον Δελιά, αναπτύχθηκε γύρω από αυτά τα εργοστάσια, που αποτελούσαν την ευχή και την κατάρα της. Από τη μια πλευρά έδιναν δουλειά στους κατοίκους της και από την άλλη, κατέστρεφαν την υγεία τους.

Υπολογίζεται πως όταν η βιομηχανική ζώνη ήταν σε πλήρη λειτουργία, απασχολούνταν σε αυτήν 4.000 με 5.000 εργαζόμενοι. Σε μικρή απόσταση υπήρχαν εργατικές κατοικίες, ενώ μέσα στην περιοχή των Λιπασμάτων βρίσκονταν τα σπίτια των στελεχών, βοηθητικοί χώροι αλλά και χώροι άθλησης.


IMG_8727.jpg
IMG_8554.jpg
IMG_8618.jpg
IMG_8651.jpg
IMG_8648.jpg
IMG_8673.jpg

Το εργοστάσιο υπέστη σοβαρές καταστροφές κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά παρέμεινε σε λειτουργία και το 1946 πέρασε στα χέρια του επιχειρηματία Πρόδρομου Μποδοσάκη. Μετά από περίπου 50 χρόνια, η εταιρεία χρεοκόπησε και έτσι το 1993, πέρασε στην ιδιοκτησία της Εθνικής Τράπεζας, μέχρι που το 1999 έκλεισε οριστικά μετά από μεγάλες μάχες των περίπου 600 εργαζομένων που είχαν απομείνει για να το διατηρήσουν ανοικτό.

Στη διάρκεια των 90 χρόνων λειτουργίας του, δεν ήταν λίγες οι φορές που οι κάτοικοι της Δραπετσώνας έκαναν αγώνες ζητώντας να φύγουν τα εργοστάσια από την περιοχή. Η ρύπανση ήταν τόσο έντονη, ειδικά από τη δεκαετία του 1970, που καθιστούσε τη ζωή στην πόλη εξαιρετικά δύσκολη. Έντονες αντιδράσεις και διαδηλώσεις από την πλευρά των κατοίκων, ισχυρές διαμαρτυρίες όμως και από την πλευρά των εργατών, που δεν ήθελαν να χάσουν τις δουλειές τους.

IMG_8749.jpg
IMG_8773.jpg
IMG_8788.jpg

Όταν την δεκαετία του 1990 τα εργοστάσια όδευαν προς το κλείσιμό τους, άρχισε η μεγάλη συζήτηση για το τι μέλλει γενέσθαι, με τους κατοίκους να ζητούν να μετατραπεί η περιοχή των Λιπασμάτων σε έναν ανοικτό χώρο πρασίνου, ενώ διάφοροι επιχειρηματίες εποφθαλμιούσαν την έκταση, η οποία βρίσκεται δίπλα στη θάλασσα.

Σήμερα πλέον, παραμένει όρθιο το υαλουργείο αλλά και ο ηλεκτρικός σταθμός, όπου ανάμεσα στα χαλάσματα και τους διακοσμημένους με γκράφιτι από νεαρούς καλλιτέχνες τοίχους, σώζονται η μια από τις μεγάλες μηχανές που κινούσαν το εργοστάσιο, φόρμες και παπούτσια των εργατών, βιβλία και χαρτιά που περιγράφουν την λειτουργία των μονάδων, μέχρι και ονόματα με τις υπογραφές πρώην εργαζομένων, πεταμένα, ανάμεσα σε σπασμένα γυαλιά, εφημερίδες και κασέτες μουσικής από άλλες δεκαετίες.


IMG_8601.jpg
IMG_8629.jpg
IMG_8655.jpg
IMG_8704.jpg
IMG_8721.jpg
Footnote: Επιμέλεια: Ιωάννα Μπρατσιάκου