You’re viewing a version of this story optimized for slow connections. To see the full story click here.

ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΩΡΙΑ SOS

Μέσα σε μια όαση παιδικής προστασίας και φροντίδας στη Βάρη, η Ιωάννα και η Ελένη απέκτησαν μια νέα οικογένεια. Χρειάζονται όμως και μερικούς καλούς φίλους.

Story by News247 GR 12 de abril de 2017

Ρεπορτάζ: Ιωάννα Μπρατσιάκου

Φωτογραφίες: Αγγελική Καλαμαρά


«Μαμά, μαμάαα, κοίτα τι φτιάξαμε σήμερα στο σχολείο, έχω φέρει και γλυκάαααα!».

Η Ιωάννα είναι μόλις 6 ετών αλλά η φωνή της γεμίζει όλο το σπίτι καθώς «εισβάλλει» στην κουζίνα για να δείξει στη μαμά της τις πασχαλινές χειροτεχνίες και τα σοκολατένια αυγά που έφερε από το σχολείο. Η μαμά Γιώτα την παίρνει στην αγκαλιά της και αρνείται να κοιτάξει οτιδήποτε πριν εισπράξει ένα μεγάλο φιλί. Ακολουθεί η αδελφή της η Ελένη. Είναι ένα χρόνο μεγαλύτερη από την Ιωάννα και σαφώς πιο συγκρατημένη, αλλά η μαμά Γιώτα δεν κάνει εκπτώσεις στις αγκαλιές και τα φιλιά. «Βγάλτε τσαντούλες και μπουφανάκια, σε λίγο θα φάμε».

Είναι Παρασκευή μεσημέρι, τελευταία μέρα στο σχολείο πριν τις πασχαλινές διακοπές. Η παραπάνω σκηνή θα μπορούσε να έχει εκτυλιχθεί σε οποιοδήποτε ελληνικό σπίτι. Βρισκόμαστε όμως σε ένα από τα 12 σπίτια του Παιδικού Χωριού SOS στη Βάρη. Η Ιωάννα και η Ελένη γνώρισαν τη μαμά Γιώτα πριν από δέκα μόλις μήνες. Παρόλα αυτά δεν ξεκολλάνε από πάνω της. «Ειδικά η μικρή είναι το παιδί της μαμάς» μας λέει χαμογελώντας η ίδια.

«Ξέρετε, τα μικρά τα μικρά παιδιά αντιλαμβάνονται αμέσως αν έχεις καλή διάθεση όταν τα προσεγγίζεις και αν μπορούν να στηριχτούν πάνω σου. Ειδικά τα παιδιά που για κάποιο λόγο έχουν απομακρυνθεί από την οικογένειά τους, έχουν ένα φοβερό ένστικτο επιβίωσης, ένα ένστικτο τόσο ισχυρό που νομίζω δεν το έχουν τα παιδιά που μεγαλώνουν με τους βιολογικούς τους γονείς. Βουτάνε αμέσως στο συναίσθημά σου. Συνεπώς, όσο και να προσπαθήσεις, αν δεν έχεις συναίσθημα, αυτή η δουλειά θα σε πετάξει. Άμα δεν νιώθεις γεμάτη το βράδυ μέσα από όλη την κούρασή σου, καλύτερα να μην κάνεις αυτήν τη δουλειά».

IMG_7911-2.JPG
IMG_7916.JPG
IMG_7919.JPG
IMG_7932.JPG
IMG_7956-2.JPG

Η ΜΗΤΕΡΑ SOS

Τα Παιδικά Χωριά SOS είναι ένα πρότυπο μοντέλο παιδικής προστασίας και φροντίδας που υλοποιείται σε 134 χώρες. Στην Ελλάδα ξεκίνησε πριν από 40 χρόνια με τη λειτουργία του Παιδικού Χωριού SOS στη Βάρη. Σήμερα λειτουργούν ακόμα δύο παιδικά χωριά στη Θεσσαλονίκη και στην Αλεξανδρούπολη ενώ ετοιμάζεται ένα τέταρτο στην Κρήτη. Στο επίκεντρο αυτού του μοντέλου βρίσκεται ο θεσμός της μητέρας SOS.

«Αυτή τη στιγμή στη Βάρη ζουν 9 οικογένειες που έχουν από 3 έως 6 παιδιά η κάθε μία» μας λέει ο διευθυντής του χωριού, Επαμεινώνδας Λοράνδος. «Στον πυρήνα κάθε οικογένειες βρίσκεται η μαμά, η μητέρα SOS. Επιπλέον, για κάθε δύο σπίτια έχουμε έναν παιδαγωγό, ο οποίος είναι ψυχολόγος, και έχουμε και τη θεία SOS, η οποία αναπληρώνει τη μητέρα SOS στα ρεπό και τις άδειές της».

Ο κύριος Λοράνδος επισημαίνει ότι όλες αυτές οι θέσεις καλύπτονται από επαγγελματίες, ακόμα και οι μητέρες που έχουν έναν πολύ ιδιαίτερο ρόλο, καθώς πρόκειται για γυναίκες που καλούνται να γίνουν μητέρες και ταυτόχρονα να σταθούν σε ένα πόστο επαγγελματικό. «Ο λόγος που δεν αφήνουμε τις θέσεις αυτές σε εθελοντές είναι ότι θέλουμε να επιδείξουμε σταθερότητα, συνέπεια και δέσμευση, καθώς γνωρίζουμε ότι η εναλλαγή προσώπων στα πρώιμα ηλικιακά στάδια αποτελεί αρνητικό μειονέκτημα για την ενήλική ζωή» εξηγεί ο κυριος Λοράνδος. «Η όλη διαδικασία γίνεται μέσα από ουσιαστικές σχέσεις γι’ αυτό και οι σχέσεις αυτες κρατάνε εφ΄ όρου ζωής. Έχουμε παραδείγματα ενηλίκων πλέον που έρχονται εδώ για να δείξουν στους ανθρώπους που γνωρίζουν το σπίτι οπου μεγάλωσαν».

IMG_7838.JPG
IMG_7857-2.JPG
IMG_7962.JPG
IMG_7868-2.JPG
IMG_7900-2.JPG
IMG_7942-2.JPG

πορτεσ ανοιχτες

Τα παιδιά που μεγαλώνουν στα Παιδικά Χωριά SOS δεν περιορίζονται αποκλειστικα στο πλαίσιο της οικογένειας αλλά συνυπάρχουν και με άλλες ομάδες ανθρώπων στην κοινότητα, στο σχολεία, στο φροντιστήριο, στα μαθήματα ξένων γλωσσών, στις αθλητικές δραστηριότητες, στα ωδεία. «Οι φίλοι τους έρχονται εδώ στις γιορτές και τα γενέθλια, τα παιδιά μας πηγαίνουν σε σπίτια φίλων, εμείς γνωρίζουμε τους γονείς των φίλων τους, όλοι μαζί συν-κατασκευάζουμε» υπογραμμίζει ο κύριος Λοράνδος εξηγωντας οτι παράλληλα τα παιδικά χωριά υποστηρίζουν τη βιολογική οικογένεια των παιδιών και ενισχύουν τους βιολογικούς γονείς ώστε να βρουν κανάλια υγιούς επικοινωνίας με τα παιδιά τους. «Δεν είναι εύκολο διότι είναι πολύ επιβαρυμένοι άνθρωποι, είτε με νοητική υστέρηση, είτε με εξαρτήσεις, είτε με δικής τους προσωπική παραμέληση και κακοποίηση» σημειώνει. «Όσο βοηθιέται η βιολογική οικογένεια τόσο αυξάνοντα τα θετικά προγνωστικά για την υγιή μετέπειτα ενήλική πορεία του παιδιού. Όσο λιγότερο αγωνιά το παιδι για τους δικούς του, τόσο αφήνεται ελεύθερο να ασχοληθεί με τα δικά του όνειρα».

IMG_7791.JPG
IMG_7806.JPG
IMG_7825.JPG
IMG_7775 (2).JPG
IMG_7992.JPG

ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΙΝΗΣΕΙΣ

Ο Επαμεινώνδας Λοράνδος, κοινωνικός λειτουργός, ειδικευμένος στην οικογενειακή συστημική θεραπεία, με 21 χρόνια εμπειρίας στον χώρο της ψυχικής υγείας, ανέλαβε διευθυντής των Παιδικών Χωριών SOS Βάρης πριν από δέκα μήνες περίπου. Υπάρχουν άραγε πράγματα στο παιδικό χωριό που μπορούν να ξαφνιάσουν έναν τόσο έμπειρο επαγγελματία;

«Ένα θέμα που πάντα με ξαφνιάζει και συνεχώς μου υπενθυμίζεται είναι το εξης: Όταν δείξεις αγάπη και ενδιαφέρον στους ανθρώπους, όταν τους προσκαλέσεις μέσα από τα θετικά πράγματα που συμβαίνουν και μιλάς μια γλώσσα κατάφασης και όχι μια γλώσσα ελλειμμάτων, αυτό έχει πολύ μεγάλη απόδοση στη μεταξύ σας σχέση σχέση, αλλά κυρίως στο πώς αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε εδώ με τα παιδιά πατάει πάνω σε μια λέξη, στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής τους, όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα. Αν νιώσουν καλά και άξιοι με τον εαυτό τους όλα τα άλλα είναι πιο εύκολα στη ζωή. Αυτό παλεύουμε για εμάς τους ίδιους, για τις οικογένειές μας και για τις οικογένειες που εδώ δημιουργούμε και το κάθε παιδί που ζει μέσα σε αυτές».

Εκτός από την οικογένεια στο Παιδικό Χωριό SOS, η Γιώτα Βράχα έχει και τη δική της οικογένεια, έναν σύζυγο και μια κόρη φοιτήτρια Παιδαγωγικής. Η απόφαση να γίνει μητέρα SOS δεν ήταν εύκολη, αν και προέκυψε -όπως μας λέει η ίδια- από ένα ισχυρό ένστικτο και μια διάθεση προσφοράς στα παιδιά. Σήμερα, εκτός από τη βιολογική της κόρη έχει ακόμα τέσσερα παιδιά. Την Ιωάννα 6 ετών, την Ελένη 7, τη Βιβή 14 και τον Γιώργο 15 ετών. Μπορεί όμως πλέον να πει με σιγουριά ότι έχουν γίνει όλοι μαζί μια μεγάλη οικογένεια. «Η κόρη μου και ο άνδρας μου γνώρισαν τα παιδιά, τα αγάπησαν, έρχονται εδώ, τρώμε μαζί, κάνουμε πράγματα, περνάμε καλά όλοι μαζί. Οι μικρές αγαπούν τον άνδρα μου περισσότερο, όταν έρχεται τρελαίνονται, τις γαργαλάει, παίζει μαζί τους. Αλλά και η κόρη μου τους προσφέρει πολύ ουσιαστικά πράγματα. Ως παιδαγωγός, με συμβουλεύει κιόλας!».

Κατά την Γιώτα Βράχα, το να είσαι μαμά SOS έχει δυσκολίες αλλά και συγκινήσεις:

«Δυσκολία είναι όταν το παιδί έχει επίσκεψη από τη μαμά του και μετά αυτή φεύγει και την αποχωρίζεται ξανά. Αυτή είναι μια δυσκολία. Πώς την αντιμετωπίζεις; Πρέπει να το παίρνεις αγκαλιά και να το κάνεις να αισθανθεί ξανά ασφάλεια και αγάπη για να του φύγει όσο γίνεται η λύπη που αποχωρίστηκε για ακόμα μια φορά τη μαμά του.

Δυσκολία είναι όταν νιώθεις πολύ κουρασμένη όμως τα παιδιά συνεχίζουν να ζητάνε οπότε πρέπει να δώσεις κι άλλο.

Δυσκολία είναι όταν αποχωρίζεσαι τα παιδιά που μεγαλώνουν και πηγαίνουν σε ένα άλλο στάδιο αυτονόμησης. Περνάς όλη αυτή τη διαδικασία, συναισθήματα, κλάματα... Και πώς να τα προετοιμάσεις για το νέο πλαίσιο όταν κι εσύ είσαι στεναχωρημένη για τον αποχωρισμό;

Δυσκολία είναι να δημιουργήσεις την επαφή που θέλεις και όταν φεύγεις από το σπίτι σου και έρχεσαι πάλι εδώ να είσαι χαρούμενη.

Αυτό όμως που με συγκινεί και μένω εδώ στο Παιδικό Χωριό SOS Βάρης είναι το πώς όλοι μας προσπαθούμε για το καλό των παιδιών. Παρά το χαρακτήρα μας, τις δυσκολίες μας, τις φορές που ένα πρόβλημα μας φαίνεται βουνό, προσπαθούμε όλοι γι’ αυτά τα παιδιά, είμαστε ένας κύκλος από ενήλικες και στη μέση βρισκονται τα παιδιά.

Συγκινούμαι πραγματικά όταν βγαίνω έξω και βλέπω οικογένειες πώς χειρίζονται καταστάσεις και πώς τα ίδια τα παιδιά αντιμετωπίζουν τους γονείς τους. Εκεί συνειδητοποιώ πόσο καλή δουλειά κάνουμε εδώ μέσα».


IMG_7964.JPG
IMG_7998.JPG
IMG_7983.JPG
IMG_8007-2.JPG
IMG_8009.JPG

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙΣ

Όπως όλες οι οικογένειες, έτσι και τα παιδικά χωριά SOS έχουν επηρεαστεί από την κρίση καθώς πρόκειται για ένα πλαίσιο που δεν λαμβάνει καμία κρατική βοήθεια και λειτουργεί στηριζόμενο αποκλειστικά από ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Πώς μπορεί κάποιος να συνεισφέρει; «Αν μπει κανείς στην ιστοσελίδα μας θα δει ότι υπάρχει δυνατότητα για κατάθεση χρημάτων. Επιπλέον, μπορεί κάποιος να γίνει ανάδοχος παιδιού ή μιας ολόκληρης οικογένειας εφοσον το επιτρέπουν τα οικονομικά του. Παράλληλα, ο κόσμος μπορεί να συνεισφέρει με τρόφιμα, τα οποία έχουμε μεγάλη ανάγκη, με εξοπλισμό σπιτιού, μικροσυσκευές κλπ» επισημαίνει ο κύριος Λοράνδος και κλείνοντας μας αναφέρει τις προκλήσεις με τις οποίες είναι αντιμέτωπα σήμερα τα Παιδικά Χωριά SOS.

«Πρόκληση είναι να δημιουργήσουμε έναν κύκλο ανθρώπων που να βρίσκονται περισσότερο κοντά μας. Έχουμε ανάγκη από καλούς φίλους γύρω μας, να βλέπουν τη δουλειά που κάνουμε, όλο αυτό το έργο που παράγουμε.

Πρόκληση είναι να αφουγκραζόμαστε ανάγκες που υπάρχουν στην κοινωνία, όπως αυτές στις οποίες προσπαθούμε να ανταποκριθούμε μέσα από τα Κέντρα Στήριξης Παιδιού και Οικογένειας ή μέσα από το πρόγραμμα αναδοχής το οποίο τρέχουμε και θεωρούμε πάρα πολύ σημαντικό.

Πρόκληση είναι και να δούμε νέες αντιλήψεις. Πιθανώς κάποια στιγμή να δούμε νέες μορφές οικογενειών εδώ, αντί για μητέρες SOS να έχουμε λόγου χάρη και ζευγάρια ή γιαγιάδες και παππούδες SOS».


IMG_7830.JPG